Διαθλαστικές Ανωμαλίες

Μυωπία, Υπερμετρωπία, Αστιγματισμός, Πρεσβυωπία

Οι κυριότερες διαθλαστικές ανωμαλίες είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία, ο αστιγματισμός και η πρεσβυωπία. Πρόκειται για καταστάσεις που επηρεάζουν την ικανότητα του ματιού να εστιάζει σωστά το φως στον αμφιβληστροειδή, προκαλώντας θαμπή ή παραμορφωμένη όραση.

Μυωπία

Η μυωπία είναι η κατάσταση όπου τα κοντινά αντικείμενα φαίνονται καθαρά, αλλά τα μακρινά εμφανίζονται θολά. Προκαλείται όταν ο βολβός του ματιού είναι μακρύτερος από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα το φως να εστιάζεται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή.

Οι μύωπες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, εκφυλιστικές αλλοιώσεις ωχράς κηλίδας, καταρράκτη και γλαύκωμα.
Η τακτική παρακολούθηση από οφθαλμίατρο και η πρόληψη της προόδου της μυωπίας στην παιδική ηλικία είναι καθοριστικής σημασίας για την προστασία της όρασης.

Υπερμετρωπία

Στην υπερμετρωπία, τα μακρινά αντικείμενα φαίνονται καθαρά, ενώ τα κοντινά είναι θολά. Το φως εστιάζεται πίσω από τον αμφιβληστροειδή, καθώς ο βολβός είναι μικρότερος ή ο κερατοειδής πιο επίπεδος από το φυσιολογικό.

Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η υπερμετρωπία μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη γλαυκώματος κλειστής γωνίας, λόγω της σταδιακής αύξησης του όγκου του φακού. Η έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση με μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο.

Αστιγματισμός

Ο αστιγματισμός προκαλεί θολή ή παραμορφωμένη όραση σε όλες τις αποστάσεις. Οφείλεται στην ακανόνιστη καμπυλότητα του κερατοειδούς ή του φακού, που έχει ως αποτέλεσμα το φως να μην εστιάζεται σε ένα σημείο.

Σε υψηλούς βαθμούς αστιγματισμού, είναι σημαντικός ο τοπογραφικός έλεγχος κερατοειδούς για την έγκαιρη διάγνωση παθήσεων όπως ο κερατόκωνος.

Πρεσβυωπία

Η πρεσβυωπία είναι φυσιολογική συνέπεια της γήρανσης του οφθαλμού. Μετά τα 40–45 έτη, ο φακός χάνει την ελαστικότητά του, καθιστώντας δύσκολη την εστίαση σε κοντινά αντικείμενα.
Η ανάγκη για γυαλιά ανάγνωσης ή πολυεστιακούς φακούς είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα.

Πρόληψη

Η διατήρηση της υγείας των ματιών ξεκινά από την πρόληψη.

• Τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο

• Ορθός φωτισμός κατά την ανάγνωση ή τη χρήση οθονών

• Περιορισμός χρόνου μπροστά σε οθόνες, ειδικά σε παιδιά και εφήβους

• Ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε βιταμίνες A, C, E και Ω3 λιπαρά

• Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV) με γυαλιά ηλίου καλής ποιότητας

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση των διαθλαστικών ανωμαλιών εξαρτάται από το είδος και τον βαθμό της πάθησης.

• Γυαλιά οράσεως ή φακοί επαφής προσφέρουν ασφαλή και άμεση διόρθωση.

• Διαθλαστική χειρουργική (Laser) (π.χ. LASIK, PRK, SMILE) παρέχει μόνιμη λύση σε κατάλληλους υποψηφίους.

• Ενδοφακοί ή φακικοί φακοί αποτελούν εναλλακτικές επιλογές για υψηλές μυωπίες ή υπερμετρωπίες.

• Σε πρεσβυωπία, η χρήση πολυεστιακών φακών ή χειρουργική αντικατάσταση φακού (Refractive Lens Exchange) προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα.